Қазақстанның мұнай-газ саласының хабаршысыҚазақстанның мұнай-газ саласының хабаршысы2707-42262957-806XKMG Engineering10558810.54859/kjogi105588Ғылыми мақалаҚарнақтық тереңдік сораптарымен жабдықталған ұңғымалардағы қарнақтардың үзілу-бұрылуының экспресс-диагностикасыГалеевАхметсалим Сабировичssgaleev@mail.ruСабановСергей Леонидовичsab-sl@mail.ruСулеймановРаис Насибовичrsulem@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0003-2510-3703ФилимоновО. В.oleg1543@mail.ruУтемисовТ. А.lvd@mail.ruЖантуринЖ. К.aing-zhomart@mail.ruАльметьевск мемлекеттік мұнай институты ЖБ ФМБББМУфалық мемлекеттік мұнай техникалық университеті ЖБ ФМБББМ«С. Өтебаев атындағы Атырау мұнай және газ университеті» КеАҚ16052022411071132903202230032022Copyright © 2022, Galeev A., Sabanov S., Suleymanov R., Filimonov O., Utemisov T., Zhanturin Z.2022<p>Пайдаланудың кеш немесе соңғы сатысындағы кен орындарын игеру негізінен ұңғымалық қарнақтық сорап қондырғыларын қолдану арқылы жүзеге асырылады. Бұл қондырғылардың ең тән ақаулары – қарнақтардың бұзылуы және сорап клапандарының ақаулары. Бұл апаттарды жою тәсілдері айтарлықтай өзгереді – қарнақтардың үзілуі немесе бұралуы ұңғымалық жабдықтың көтерілуін болжайды, ал сораптың клапан торабының бекіту органының «жабысуы» ұңғымалық жабдықтың «реанимациясымен» жойылады (сумен, ыстық мұнаймен немесе еріткішпен шаю). Ақаулықты танудағы қателік ұңғыма ішіндегі жабдықтың жұмысын қалпына келтіру жұмыстарын дұрыс жоспарлауға және нәтижесінде экономикалық шығындарға әкеледі.</p> <p>Ұңғымалық қарнақтық сорап қондырғыларының ұңғыма ішіндегі жабдықтарының ақауларының себебін, әдетте, динамограммаларды талдау арқылы анықтайды. Алайда, көптеген жағдайларда динамограммалар қарнақтардың төменгі бұрылуын қарнақтық сорап клапандарының ақауларынан ажыратуға мүмкіндік бермейді. Ұсынылған жұмыста ұңғымадағы қарнақтардың үзілуін немесе бұрылуын жедел анықтау әдісі қарастырылады, ол «қарнақтардың бағанасы – сорап-компрессор құбырлардың бағанасы» электр тізбегін құрудан және оның тұтастығын бақылаудан тұрады. Ақаулықтың түрін анықтау үшін электромагниттік арнадағы синхрондау блогы диэлектрлік кірістірудегі жүйенің кедергісін өлшейді. Қарнақтар үзілуі немесе бұралуы кезінде «сорап-компрессор құбыры – сорап – қарнақтар бағанасы» тізбегінің электр кедергісі осы істен шығу (0...2 Ом) болмағанға қарағанда әлдеқайда жоғары (2 Ом-нан астам) болады.</p>downhole sucker rod pumpslower parting and twist off of the rod stringdiagnosticsқарнақтық тереңдік ұңғымалық сорапқарнақтар бағанының төменгі үзілуі және бұрылутексеруштанговый глубинный скважинный насоснижний обрыв и отворот колонны штангдиагностирование1.Султанов Б.З., Шагалеев Р.К. Поломка штанг погружных насосных установок ОАО «Татнефть». – Нефтегазовое дело, 2009, т. 7, № 2, с. 68–70. // Sultanov B.Z., Shagaleev R.K. Polomka shtang pogruzhnyh nasosnyh ustanovok OAO «Tatneft'» [Breakage of rods of submersible pumping units of TATNEFT OJSC]. – Neftegazovoe delo [Oil and gas business], 2009, v. 7, No. 2, pp. 68–70.2.Кочеков М.А., Ситдиков М.Р., Ишемгужин И.Е. Анализ обрывов в НГДУ «Чекмагушнефть». – Сб. тр. Всеросс. научно-техн. конф. «Инновационное нефтегазовое оборудование: проблемы и решения», Уфа, УГНТУ, 2010, с. 151–154. // Kochekov M.A., Sitdikov M.R., Ishemguzhin I.E. Analiz obryvov v NGDU «Chekmagushneft'» [Analysis of breakdowns in NGDU "Chekmagushneft"]. – Sb. tr. Vseross. nauchno-tehn. konf. «Innovacionnoe neftegazovoe oborudovanie: problemy i reshenija» [Compilation of Proceedings of the All-Russian Scientific and Technical Conference "Innovative Oil and Gas Equipment: Problems and Solutions"], Ufa, UGNTU, 2010, pp. 151–154.3.Халимов Ф.Г., Зубаиров С.Г., Загорский В.К., Салихов И.А., Курамшин А.А. Анализ причин и профилактика верхушек насосных штанг и труб. – Нефтегазовое дело, 2011, № 6, с. 457–464. // Halimov F.G., Zubairov S.G., Zagorskij V.K., Salihov I.A., Kuramshin A.A. Analiz prichin i profilaktika verhushek nasosnyh shtang i trub [Cause analysis and preventive measures for sucker rod and pipe tops]. – Neftegazovoe delo [Oil and gas business], 2011, No. 6, pp. 457–464.4.Полигин В.В., Лекомцев А.В. Динамика износа штанговых насосов при эксплуатации скважины. – Нефтяная промышленность, 2011, № 9, с. 22–28. // Poligin V.V., Lekomcev A.V. Dinamika iznosa shtangovyh nasosov pri ekspluatacii skvazhiny [Dynamics of rod pump wear during well operation]. – Neftjanaja promyshlennost' [Oil industry], 2011, No. 9, pp. 22–28.5.Ибрагимов Р.Р. Предотвращение разворотов колонны штанг путем применения противооткрытой гибкой муфты и нанесения анаэробного герметика в ООО «Башнефть-Добыча». – Нефтегазовое дело, 2019, т. 17, № 1, с. 50–55. // Ibragimov R.R. Predotvrashhenie razvorotov kolonny shtang putem primeneniya protivootkrytoi gibkoi mufty i naneseniya anaerobnogo germetika v OOO «Bashneft'-Dobycha» [Prevention of rod string turns by using an anti-open flexible coupling and applying an anaerobic sealant at Bashneft-Dobycha LLC]. – Neftegazovoe delo [Oil and gas business], 2019, v. 17, No. 1, pp. 50–55.6.Галеев А.С., Григорьев В.М., Арсланов Р.И., Ермилов П.П. О возможности использования беспроводного гальванического канала связи в скважинах, оборудованных штанговыми насосами. – Современные фундаментальные и прикладные исследования. Международное научное издание, 2012. № 4 (7), с. 44–48. // Galeev A.S., Grigor'ev V.M., Arslanov R.I., Ermilov P.P. O vozmozhnosti ispol'zovaniya besprovodnogo gal'vanicheskogo kanala svyazi v skvazhinah, oborudovannyh shtangovymi nasosami [On the possibility of using a wireless galvanic communication channel in wells equipped with rod pumps]. – Sovremennye fundamental'nye i prikladnye issledovaniya. Mezhdunarodnoe nauchnoe izdanie [Modern fundamental and applied research. International scientific publication], 2012. No. 4 (7), pp. 44–48.7.Галеев А.С., Сулейманов Р.Н., Арсланов Р.И., Бикбулатова Г.И., Болтнева Ю.А. Устройство для передачи информации по электромагнитному каналу связи при эксплуатации скважины. – Патент. 2696954 RU, Бюлл. 2019, №22. с. 4. // Galeev A.S., Suleimanov R.N., Arslanov R.I., Bikbulatova G.I., Boltneva Ju.A. Ustroistvo dlya peredachi informacii po elektromagnitnomu kanalu svyazi pri ekspluatacii skvazhiny [A device for transmitting information via an electromagnetic communication channel during well operation]. – Patent. 2696954 RU, Bull. 2019, No.22. p. 4.8.Галеев А.С., Сулейманов Р.Н., Филимонов О.В., Шайхразиев С.Р. Способ и устройство определения нижнего обрыва\отворота штанг на скважинах, оборудованных УШГН. – Патент РФ 2753327, Бюлл. 2019, № 30. // Galeev A.S., Suleimanov R.N., Filimonov O.V., Shaihraziev S.R. Sposob i ustroistvo opredeleniya nizhnego obryva\otvorota shtang na skvazhinah, oborudovannyh UShGN [Method and device for determining the lower break / back off of rods in wells equipped with SRPU]. – Patent of RF 2753327, Bull. 2019, No.30.