<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE root>
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" article-type="research-article" dtd-version="1.1d1" xml:lang="kk"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher">Қазақстанның мұнай-газ саласының хабаршысы</journal-id><journal-title-group><journal-title>Қазақстанның мұнай-газ саласының хабаршысы</journal-title></journal-title-group><issn publication-format="print">2707-4226</issn><issn publication-format="electronic">2957-806X</issn><publisher><publisher-name>KMG Engineering</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="publisher-id">108653</article-id><article-id pub-id-type="doi">10.54859/kjogi108653</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Шолу мақаласы</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Мұнай саласының экологиялық проблемаларын шешуде энергия жинақтаушы заттарды пайдалану перспективалары</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Бойко</surname><given-names>Г. И.</given-names></name><bio>&lt;p&gt;докт. хим. наук, профессор&lt;/p&gt;</bio><email>g.boiko@satbayev.university</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-2719-7045</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Сармурзина</surname><given-names>Р. Г.</given-names></name><bio>&lt;p&gt;докт. хим. наук, профессор&lt;/p&gt;</bio><email>sarmurzina_r@mail.ru</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-9572-9712</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Галиева</surname><given-names>Н. П.</given-names></name><bio>&lt;p&gt;канд. хим. наук&lt;/p&gt;</bio><email>amtek@bk.ru</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-7133-808X</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Карабалин</surname><given-names>У. С.</given-names></name><bio>&lt;p&gt;докт. техн. наук, профессор&lt;/p&gt;</bio><email>reception@kazenergy.com</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-7471-7851</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Тиесов</surname><given-names>Д. С.</given-names></name><email>cv@kpi.kz</email><xref ref-type="aff" rid="aff-3"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Аханова</surname><given-names>Т. Р.</given-names></name><email>tanzilyaziyayeva@gmail.com</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-8343-1150</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name name-style="eastern" xml:lang="kk"><surname>Кеняйкин</surname><given-names>П. В.</given-names></name><email>kenyaikin.p@gmail.com</email><uri content-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-4360-1573</uri><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff id="aff-1">Satbayev University</aff><aff id="aff-2">KAZENERGY</aff><aff id="aff-3">Kazakhstan Petrochemical Industries Inc.</aff><pub-date date-type="epub" iso-8601-date="2023-07-18" publication-format="electronic"><day>18</day><month>07</month><year>2023</year></pub-date><volume>5</volume><issue>2</issue><fpage>99</fpage><lpage>116</lpage><history><pub-date date-type="received" iso-8601-date="2023-05-24"><day>24</day><month>05</month><year>2023</year></pub-date><pub-date date-type="accepted" iso-8601-date="2023-06-21"><day>21</day><month>06</month><year>2023</year></pub-date></history><permissions><copyright-statement>Copyright © 2023, Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Галиева Н.П., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Аханова Т.Р., Кеняйкин П.В.</copyright-statement><copyright-year>2023</copyright-year></permissions><abstract>&lt;p&gt;Судан сутегі алу үшін дәстүрлі емес экологиялық таза көздер ретінде активатор металдармен (индий, галлий, қалайы, төмен балқитын металдардың эвтектикасы) белсендірілген алюминий қорытпаларына негізделген жаңа буын энергия жинақтаушы заттарды пайдалану перспективалары және энергияны сақтау әдістері, мұнайдағы экологиялық мәселелерді шешуде қолдануға болатын алюминий гидроксидтерінің әртүрлі формаларын қалыптастыру талқыланды салалар: мұнайды кешенді дайындау, қалыптан тыс тұрақты су-мұнай эмульсиялары мен мұнай шламдарын жою, өнеркәсіптік сарқынды суларды, айналымды және табиғи суларды тазарту үшін көмірсутек шикізатын металсыздандыру және күкіртсіздендіру, сондай-ақ ластану деңгейі төмен және орташа мұнаймен ластанған аумақтарды рекультивациялау, органоминералды (гуминді) тыңайтқыштармен бірлесіп пайдалану кезінде олардың құнарлылығын қалпына келтіру технологияларында.&lt;/p&gt;</abstract><kwd-group xml:lang="en"><kwd>aluminum</kwd><kwd>activation</kwd><kwd>oil sludge</kwd><kwd>alloys</kwd><kwd>energy-accumulating substances</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="kk"><kwd>алюминий</kwd><kwd>активация</kwd><kwd>мұнай шламдары</kwd><kwd>қорытпалар</kwd><kwd>энергия шоғырландырушы заттар</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>алюминий</kwd><kwd>активация</kwd><kwd>нефтешламы</kwd><kwd>сплавы</kwd><kwd>энергоаккумулирующие вещества</kwd></kwd-group></article-meta></front><body></body><back><ref-list><ref id="B1"><label>1.</label><mixed-citation>Trowell K.A., Goroshin S., Frost D.L., Bergthorson J.M. Aluminum and its role as a recyclable, sustainable carrier of renewable energy// Applied Energy. 2020. Vol. 275. doi:10.1016/j.apenergy.2020.115112.</mixed-citation></ref><ref id="B2"><label>2.</label><mixed-citation>Najafpour M.M., Mehrabani S., Bagheri R., et al. An aluminum/cobalt/iron/nickel alloy as aprecatalyst for water oxidation // International Journal of Hydrogen Energy. 2018. Vol. 43(4). P. 2083–2090. doi:10.1016/j.ijhydene.2017.12.025.</mixed-citation></ref><ref id="B3"><label>3.</label><mixed-citation>Pini M., Breglia G., Venturelli M., et al. Life cycle assessment of an innovative cogeneration system based on the aluminum combustion with water // Renewable Energy. 2020. Vol. 154. doi:10.1016/j.renene.2020.03.046.</mixed-citation></ref><ref id="B4"><label>4.</label><mixed-citation>Egilegor B., Jouhara H., Zuazua J., et al. ETEKINA: analysis of the potential for waste heat recovery in three sectors: aluminium low pressure die casting, steel sector and ceramic tiles manufacturing sector // Int. J. Thermofluids. 2020. Vol. 1–2. doi:10.1016/j.ijft.2019.100002.</mixed-citation></ref><ref id="B5"><label>5.</label><mixed-citation>Blanco H. What will an international marketplace for Hydrogen look like? // Energypost. Дата обращения: 05.05.2023. Режим доступа: https://energypost.eu/what-will-an-international-marketplace-for-hydrogen-look-like.</mixed-citation></ref><ref id="B6"><label>6.</label><mixed-citation>Mazloomi K., Gomes C. Hydrogen as an energy carrier: prospects and challen- ges // Renew. Sustain. Energy Rev. 2012. Vol. 16. P. 3024–3033. doi:10.1016/j.rser.2012.02.028.</mixed-citation></ref><ref id="B7"><label>7.</label><mixed-citation>Авторское свидетельство № 535364/ 15.11.76, Бюл. № 42. Сокольский Д.В., Козин Л.Ф., Бармин В.П., Подгорный А.Н., Варшавский Н.А., Сармурзина Р.Г., Оспанов Е. Сплав на основе алюминия для получения водорода.</mixed-citation></ref><ref id="B8"><label>8.</label><mixed-citation>Zhang F., Yonemoto R., Arita M., Horita Z. Hydrogen generation from pure water using Al-Sn powders consolidated through high-pressure torsion // J Mater Res. 2016. Vol. 31. P. 75–82. doi:10.1557/jmr.2016.74.</mixed-citation></ref><ref id="B9"><label>9.</label><mixed-citation>Дли М.И., Балябина А.А., Дроздова Н.В. Водородная энергетика и перспективы ее развития // Альтернативная энергетика и экология (ISJAEE). 2015. № 22. С. 37–41. doi:10.15518/isjaee.2015.22.004.</mixed-citation></ref><ref id="B10"><label>10.</label><mixed-citation>Берш А.В., Клейменов Б.В., Мазалов Ю.А, Низовцев В.Е. Перспективы развития водородной энергетики на основе алюминия // Радиоэлектроника и телекоммуникации. 2005. № 2(38). C. 62–66.</mixed-citation></ref><ref id="B11"><label>11.</label><mixed-citation>Ilyukhina A.V., Kravchenko O.V., Bulychev B.M., Shkolnikov E.I. Mechanochemical activation of aluminum with gallams for hydrogen evolution from water // International journal of hydrogen energy. 2010. Vol. 35. P. 1905–1910. doi:10.1016/j.ijhydene.2009.12.11.</mixed-citation></ref><ref id="B12"><label>12.</label><mixed-citation>Шейдлин А.Е., Жук А.З. Алюмоводородная энергетика // Вестник Российской Академии наук. 2010. Т. 80, № 3. С. 218–224.</mixed-citation></ref><ref id="B13"><label>13.</label><mixed-citation>Ilyukhina A.V., Kravchenko O.V., Bulychev B.M. Studies on microstructure of activated aluminum and its hydrogen generation properties in aluminum/water reaction // Journal of Alloys and Compounds. 2017. Vol. 690. P. 321–329. doi:10.1016/j.jallcom.2016.08.151.</mixed-citation></ref><ref id="B14"><label>14.</label><mixed-citation>Huang T., Gao Q., Liu D., et al. Preparation of Al-Ga-In-Sn-Bi quinary alloy and its hydrogen production via water splitting // International Journal of Hydrogen Energy. 2015. Vol. 40, No. 5. P. 2354–2362. doi:10.1016/j.ijhydene.2014.12.034.</mixed-citation></ref><ref id="B15"><label>15.</label><mixed-citation>Ziebarth J.T., Woodall J.M., Kramer R.A., Choi G. Liquid phase-enabled reaction of Al-Ga and Al-Ga-In-Sn alloys with water // Int. J. Hydrogen Energy. 2011. Vol. 36, No. 9. P. 5271–5279. doi:10.1016/j.ijhydene.2011.01.127.</mixed-citation></ref><ref id="B16"><label>16.</label><mixed-citation>Патент РК № 34988/ 09.04.21. Бюл. № 14. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Любченко Н.П., Байгазиев М.Т., Бойко Е.А. Сплав для получения водорода и способ его приготовления.</mixed-citation></ref><ref id="B17"><label>17.</label><mixed-citation>Патент РК № 34806/ 22.07.21. Бюл. № 3. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Любченко Н.П., Байгазиев М.Т., Бойко Е.А., Мамутов М.Э. Сплав для получения водорода на основе алюминия и способ его приготовления.</mixed-citation></ref><ref id="B18"><label>18.</label><mixed-citation>Патент РК № 34807/ 22.07.21. Бюл. № 3. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И., Карабалин У.С., Любченко Н.П., Тиесов Д.С., Байгазиев М.Т., Мамутов М.Э. Сплав для получения водорода на основе алюминия и способ его приготовления.</mixed-citation></ref><ref id="B19"><label>19.</label><mixed-citation>Сармурзина Р.Г., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Любченко Н.П., Байгазиев М.Т. Перспективы использования водородной энергетики в технологиях комплексной подготовки нефти, разрушения аномально стойких водонефтяных эмульсий и нефтешламов // Нефть.Газ. Новации. 2019. № 5 (222). С. 26–31.</mixed-citation></ref><ref id="B20"><label>20.</label><mixed-citation>Патент РК № 31164/ 16.05.16. Бюл. № 5. Сармурзина Р.Г., Карабалин У.С., Досмухамбетов М.Д., Исказиев К., Бойко Г.И., Молдабеков Б.Ш., Любченко Н.П. Способ обработки призабойной зоны пласта.</mixed-citation></ref><ref id="B21"><label>21.</label><mixed-citation>Байгазиев М. Т, Сарсенбеков Н.Д., Бойко Г.И., и др. Исследование воздействия активированного сплава алюминия на керны, насыщенные нефтями месторождений Казахстана // Нефтяное хозяйство. 2018. № 7. С. 68–89. doi:10.24887/0028-2448-2018-7-86-89.</mixed-citation></ref><ref id="B22"><label>22.</label><mixed-citation>Евразийский патент № 033942B1/ 12.12.19. Бюл. № 7. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И., Любченко Н.П., Байгазиев М.Т. Карабалин У.С., Акчулаков Б.У., Козырев Д.В. Способ разрушения нефтешлама.</mixed-citation></ref><ref id="B23"><label>23.</label><mixed-citation>Патент РК № 33660/ 07.06.19. Бюл. № 23. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И. Любченко Н.П., Байгазиев М.Т. Карабалин У.С., Акчулаков Б.У., Козырев Д.В. Способ разрушения нефтешлама.</mixed-citation></ref><ref id="B24"><label>24.</label><mixed-citation>Патент РК № 33863/ 06.07.19. Сармурзина Р.Г., Бойко Г.И., Любченко Н.П., Набидоллаев С.Е., Карабалин У.С., Акчулаков Б.У., Козырев Д.В., Бойко Е.А. Способ извлечения цветных металлов из тяжелого нефтяного сырья.</mixed-citation></ref><ref id="B25"><label>25.</label><mixed-citation>Патент РК № 34095/ 30.03 20. Бюл. № 11. Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Любченко Н.П., Набидоллаев С.Е., Бойко Е.А. Способ удаления серы из нефтяного сырья.</mixed-citation></ref><ref id="B26"><label>26.</label><mixed-citation>Yang B, Zhu J, Jiang T, et al. Effect of heat treatment on Al-Mg-Ga-In-Sn alloy reaction for hydrogen generation through hydrolysis // International Journal of Hydrogen Energy. 2017. Vol. 42, No. 38. P. 24393–24403. doi:10.1016/j.ijhydene.2017.07.091.</mixed-citation></ref><ref id="B27"><label>27.</label><mixed-citation>Кузнецова В.В., Лоик А.В. Энергоаккумулирующие вещества как альтернативное топливо для стационарных и транспортных энергоустановок // Известия МГТУ «МАМИ». 2014. № 4(22). Т 1. С. 41–46.</mixed-citation></ref><ref id="B28"><label>28.</label><mixed-citation>Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Любченко Н.П., и др. Перспективы использования активрованного алюминия в водородной энергетикеи нефтегазовом комплексе // Материалы Всемирного Конгресса инженеров и ученых «энергия будущего: инновационные сценарии и методы их реализации» WSEC. 2017. Т. 3. Алматы. С. 125–130.</mixed-citation></ref><ref id="B29"><label>29.</label><mixed-citation>Sarmurzina R.G., Boiko G.I., Baigaziyev M., et al. New generation of energy accumulating substances on the basis of activated aluminum // Journal of chemical technology and metallurgy. 2018. Vol. 53, No. 1. Р. 119–124.</mixed-citation></ref><ref id="B30"><label>30.</label><mixed-citation>Sarmurzina R.G., Boiko G.I., Lyubchenko N.P., et al. Аlloys for the production of hydrogen and active aluminum oxid // National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan. Series of geology and technical sciences 1. 2022. Vol. 1, No. 451. P. 91–98. doi:10.32014/2022.2518-170X.145).</mixed-citation></ref><ref id="B31"><label>31.</label><mixed-citation>Sarmurzina R.G., Boiko G.I., Lyubchenko N.P., et al. Hydrogen obtaining from the system activated aluminum water// National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan. Series of geology and technical sciences 6. 2022. Vol. 6, No. 456. P. 196–213. doi:10.32014/2518-170X.249.</mixed-citation></ref><ref id="B32"><label>32.</label><mixed-citation>Lee C.H., Tiwari B., Zhanga D., et al. Water purification: oil–water separation by nanotechnology and environmental concerns // Environ. Sci.: Nano. 2017. Vol. 4. P. 514–525. doi:10.1039/c6en00505e.</mixed-citation></ref><ref id="B33"><label>33.</label><mixed-citation>Бойко Г.И., Зияева Т.Р., Мухамедова Р.Ф., и др. Гуминовые кислоты и их полимерные формы как природные детоксиканты почвы от нефтяного загрязнения // Теория и практика химической технологии (Марушкинские чтения-VI). 2021. № 2. С. 328–329.</mixed-citation></ref><ref id="B34"><label>34.</label><mixed-citation>Sarmurzina R.G., Boiko G.I., Kenzhaliyev B.K., et al. Coagulants for water based on activated aluminum alloys // Global J. Environ. Sci. Manage. 2023. Vol. 9(4). P. 673–690. doi:10.22034/gjesm.2023.04.2.</mixed-citation></ref><ref id="B35"><label>35.</label><mixed-citation>Патент РК № 35912/ 21.10.22. Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Галиева Н.П., Кеняйкин П.В., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Бойко Е.А. Способ очистки нефтесодержащих сточных вод.</mixed-citation></ref><ref id="B36"><label>36.</label><mixed-citation>Патент РК № 35913/ 21.10.22. Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Галиева Н.П., Кеняйкин П.В., Карабалин У.С. Тиесов Д.С. Способ очистки нефтесодержащих сточных вод.</mixed-citation></ref><ref id="B37"><label>37.</label><mixed-citation>Патент РК № 36031/ 30.12.22. Бойко Г.И., Сармурзина Р.Г., Галиева Н.П., Кеняйкин П.В., Карабалин У.С., Тиесов Д.С., Бойко Л.С. Способ очистки нефтесодержащих сточных вод.</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>
