Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering10866610.54859/kjogi108666Ғылыми мақалаИгерудің соңғы сатысындағы мұнай кен орындарының технологиялық мәселелерін анықтаудың жаңа тәсілдеріЖетруовЖ. Т.zh.zhetruov@niikmg.kzhttps://orcid.org/0000-0003-3639-4390ХасановБ. К.b.khassanov@kbv.kzНұғмановЖ. К.zh.nugmanov@niikmg.kzҚМГ ИнжинирингҚМГ Қашаған Б.В.151220235437471608202305122023Copyright © 2023, Жетруов Ж.Т., Хасанов Б.К., Нұғманов Ж.К.2023<p><strong>Негіздеу</strong><strong>.</strong> Соңғы сатыдағы кен орындарын игеру процесінің негізгі проблемасы өнім өндірудің төмендеуімен және кәсіпорындардың кіріс бөлігінің сәйкесінше төмендеуімен байланысты бос қаражатты шектеу болып табылады. Сонымен қатар, маңызды өндірістік проблемалардың жинақталған әсері байқалады, оларды іс жүзінде шешу үшін кен орындарын игерудің әртүрлі бағыттары бойынша күрделі салымдардың едәуір көлемі қажет.</p> <p>Кен орындарын игерудің соңғы сатысы бірқатар проблемалармен байланысты, олардың негізгілері қорлар құрылымының нашарлауы және оларды толтырудың баяу қарқыны, іріктеудің төмен қарқыны және өнімнің жоғары сулануы, жер үсті жабдықтарының жиі істен шығуы, өндірістік инфрақұрылымның технологиялық шектеулері, ұңғымаларды салу және аяқтау сапасы, ұңғымаларды пайдалану коэффициентіне әсер ететін өндіруші ұңғымалардың жөндеуаралық кезеңінің төмен болуы және ұңғымаларды пайдалану өндірістік процестерді цифрландырумен қамту.</p> <p><strong>Мақсаты</strong><strong>.</strong> Мұнай өндіру процесіне (геологиядан жерүсті инфрақұрылымына дейін) ілеспе жұмыстардың көп мөлшерін ескере отырып, өзекті және ең кең таралған технологиялық сын-қатерлерді анықтауға, ғылыми-техникалық және өндірістік персоналды белгілі бір бағытқа шоғырландыруға және өндірістік проблемаларды шешуге жүйелі тәсілді әзірлеуге мүмкіндік беретін ішкі бенчмаркингтің талдамалық құралы қажет. Бұл жұмыстың мақсаты – осындай құралды жасау.</p> <p><strong>Материалдар</strong><strong> </strong><strong>мен</strong><strong> </strong><strong>әдістер</strong><strong>.</strong> Кіріс деректері ретінде «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ компаниялар тобының 12 кен орнының жерасты және жер үсті жабдықтарын өндіру, көмірсутектер қорлары, ағымдағы технологиялық параметрлері бойынша тарихи деректер пайдаланылды. Кен орындарының ішкі бенчмаркингіне негіз болған геология, игеру, өндіру, бұрғылау және инфрақұрылым бағыттары бойынша 17 негізгі критерий қалыптастырылды.</p> <p><strong>Нәтижелері</strong><strong>.</strong> Осы жұмыстың нәтижесінде ҚМГ кен орындарының негізгі өндірістік проблемаларын диагностикалау үшін құрал әзірленді. Диагностикалық карта бір кен орнында да, ҚМГ барлық кен орындарында да өндірістік проблемалардың таралу аймақтарын анықтау үшін тиімді. Бұл тәсілді кен орындары мен көкжиектер деңгейіне дейін масштабтауға болады.</p> <p><strong>Қорытынды</strong><strong>.</strong> Әзірленген ішкі бенчмаркинг құралы «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ компаниялар тобы кен орындарының түйінді проблемаларын жыл сайын талдауға және түйінді өндірістік сын-қатерлерді шешу бойынша ұзақ мерзімді жоспар қалыптастыруға негіз болады.</p>late stage of developmentdiagnostic tooltechnological challengesигерудің соңғы сатысыдиагностикалық құралтехнологиялық қиындықтарпоздняя стадия разработкидиагностический инструменттехнологические вызовы1.Abusheva VE, Kolosova OG. Benchmarking as an effective direction of modern analysis. Vestnik ekonomiki I menedgmenta. 2022;2:21–26. (In Russ).2.Mamazhumayev SR. Primenenie metoda benchmarkinga v upravlenii neftegazovoy promyshlennost'yu i dobychej nefti i gaza. Academic Research in Educational Sciences. 2022; 3(1):76–81. (In Russ).3.ar2021.kmg.kz [Internet]. Strategic Report: Performance Highlights [дата обращения 17.07.2023]. Доступ по ссылке: https://ar2021.kmg.kz/ru/strategic-report/performance-highlights. (In Russ).4.Andrianova AM, Belonogov EV, Korovin AY, et al. The benchmarking of base production. Oil industry journal. 2018;1138:39–42. doi:10.24887/0028-2448-2018-8-39-41.5.Mikhailova EA. Fundamentals of benchmarking. Management in Russia and abroad. 2001;2:114 –121.6.Stapenhurst T. The Benchmarking Book: Best Practice for Quality Managers and Practitioners. Oxford (UK): Butterworth-Heinemann; 2009.