Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering10869510.54859/kjogi108695Шолу мақаласыАлакөл алабының геологиялық құрылымының ерекшелігі және бұрғыру ұңғымаларының құрылымын таңдауЧакликовА. Е.a96chaklikov@gmail.comhttps://orcid.org/0000-0001-8316-6599КоробкинВ. В.<p>PhD</p>korobkin_vv@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0002-1562-759XИсмаиловА. А.<p>PhD</p>a.ismailov@kbtu.kzhttps://orcid.org/0000-0002-1957-5168БусловМ. М.<p>PhD</p>buslov@igm.nsc.ruhttps://orcid.org/0000-0003-0606-2264ТүлемісоваЖ. С.<p>PhD</p>ztulemissova@gmail.comhttps://orcid.org/0000-0003-1803-4535Қазақ-Британ техникалық университетіГеология-минералогия институты. В.С. Соболев РҒА СБ, Новосібір ұлттық зерттеу мемлекеттік университеті030420246118340412202323022024Copyright © 2024, Чакликов А.Е., Коробкин В.В., Исмаилов А.А., Буслов М.М., Түлемісова Ж.С.2024<p>Геологиялық-геофизикалық деректер негізінде Алакөл алабының іргетасы мен жамылғысының литологиялық және стратиграфиялық кесіндісі құрастырылып, литологиялық және палеогеографиялық қондырғылар толық сипатталған. Мұнай көздерінің кешендері, қабаттар мен тығыздағыштар анықталған. Тектоникалық аудандастыру схемасы негізделді, бұзылулардың құрылымдық сипаттамалары және учаскенің литологиялық-беттік ерекшеліктері келтірілген. Күрделі көп сатылы тектоникалық эволюция белгіленді. Потенциалды перспективалы стратиграфиялық мұнай-газ кешендері анықталды – юра (мезозой) және жоғарғы девон (фамен) – төменгі карбон-пермь (палеозой). Аймақтың терең құрылымы геологиялық-геофизикалық кесіндімен суреттелген. Алакөл алабының көмірсутектік әлеуетінің стратиграфиялық диапазонының корреляциясы жүргізілді. Көмірсутек шикізатын іздеудің ықтималды болжамы негізделген. Осы геологиялық және геофизикалық негізде ұңғыманың жобасы әзірленіп, оның қақпақ пен іргетас жыныстарын ашуға арналған орны белгіленді.</p>Alakol basinstructural-tectonic analysislithologic-stratigraphic sectionstratigraphic correlationlithological and paleogeographic reconstructionshydrocarbon potentialborehole designАлакөл алабықұрылымдық-тектоникалық талдаулитологиялық-стратиграфиялық кесіндістратиграфиялық корреляциялитологиялық және палеогеографиялық қайта құруларкөмірсутек потенциалыбұрғылау ұңғымасының құрылымыАлакольский бассейнструктурно-тектонический анализлитолого-стратиграфический разрезстратиграфическая корреляциялитолого-палеогеографические реконструкцииуглеводородный потенциалконструкция буровой скважины1.Bespalov VF. Geologicheskoye stroyeniye Kazakhskoy SSR. Alma-Ata: Nauka; 1971. 357 p. (In Russ).2.Koshkin VY. Tektonicheskoye polozheniye Balkhash-Iliyskogo gertsinskogo vulkanicheskogo poyasa. Tektonika Uralo-Mongol'skogo skladchatogo poyasa. Moscow: Nauka; 1974. (In Russ).3.Zonenshain LP, Kuzmin MI, Natapov LM. Geology of the USSR: a plate-tectonic synthesis. Geodynamic Series, 21. Washington: American Geophysical Union; 1990. 242 p.4.Bekzhanov GR, Koshkin VY, Nikitchenko II, et al. Geologicheskoye stroyeniye Kazakhstana. Almaty: Akademiya mineral'nykh resursov Respubliki Kazakhstan; 2000. 396 p. (In Russ).5.Akchulakov U, Zholtayev G, Iskaziyev KO, et al. Atlas neftegazonosnykh i perspektivnykh osadochnykh basseynov Respubliki Kazakhstan. Almaty; 2015. 97 p. (In Russ).6.Wang HZ. Atlas of the Paleogeography of China [in Chinese with English summary]. Beijing: Cartographic Publishing House; 1985.7.Dobretsov NL. Evolution of structures of the Urals, Kazakhstan, Tien Shan, and Altai-Sayan region within the Ural-Mongolian fold belt (Paleoasian ocean). Russian Geology and Geophysics. 2003;44(1):5–27.8.Xiao WJ, Windley BF, Huang BC, et al. End-Permian to mid-Triassic termination of the accretionary processes of the southern Altaids: implications for the geodynamic evolution, Phanerozoic continental growth, and metallogeny of Central Asia. International Journal of Earth Sciences. 2009;98(6):1189–1217. doi:10.1007/s00531-008-0407-z.9.Mossakovskiy AA, Ruzhentsev SV, Samygin SG, Kheraskova TN. Tsentral'no-Aziatskoy skladchatyy poyas: geodinamicheskaya evolyutsiya i istoriya formirovaniya. Geotektonika. 1993;6:3–31. (In Russ).10.Sengör AMC, Natal’in BA, Burtman VS. Evolution of the Altaid tectonic collage and Palaeozoic crustal growth in Eurasia. Nature. 1993;364(6435):299–307.11.Didenko AN, Mossakovskii AA, Pecherskii DM, et al. Geodynamics of the Centra Asian Paleozoic oceans. Russian Geology and Geophysics. 1994;35(7):59–75.12.Fedorenko OA, Miletenko NV. Atlas litologo-paleogeograficheskikh, strukturnykh, palinspasticheskikh i geoekologicheskikh kart Tsentral'noy Yevrazii. Almaty: YUGGEO; 2002. (In Russ).13.Windley BF, Kröner A, Guo J, et al. Neoproterozoic to Paleozoic geology of the Altai Orogen, NW China: New zircon age data and tectonic evolution. Journal of Geology. 2002;110(6):719–737. doi:10.1086/342866.14.Dobretsov NL, Buslov MM. Late Cambrian–Ordovician tectonics and geodynamics of Central Asia. Russian Geology and Geophysics. 2007;48(1):71–82. doi:10.1016/j.rgg.2006.12.006.15.Windley BF, Alexeiev D, Xiao WJ, et al. Tectonic models for accretion of the Central Asian Orogenic Belt. Journal of Geological Society. 2007;164(1):31–47. doi:10.1144/0016-76492006-022.16.Ryazantsev AV, Degtyarev KY, Kotov AB, et al. Ofiolity i ostrovoduzhnyye kompleksy Zhalair-Naymanskoy zony i Chu-Kendyktasskogo massiva (Yuzhnyy Kazakhstan): polozheniye v Struktura, obosnovaniye vozrasta i obstanovki formirovaniya. Doklady nauk o Zemle. 2009;427(2):902–906. (In Russ).17.Bian W, Hornung J, Liu Z, et al. Sedimentary and palaeoenvironmental evolution of the Junggar Basin, Xinjiang, Northwest China. Palaeobiology and Palaeoenvironment. 2010;90(3):175–186. doi:10.1007/s12549-010-0038-9.18.Korobkin VV, Buslov MM. Tectonics and geodynamics of the western Central Asian Fold Belt (Kazakhstan Paleozoides). Russian Geology and Geophysics. 2011;52(12):1600–1618. doi:10.1016/j.rgg.2011.11.011.19.Xiao WJ, Windley BF, Allen MF, Han CM. Paleozoic multiple accretionary and collisional tectonics of the Chinese Tianshan orogenic collage. Gondwana Research. 2013;23:1316–1341. doi:10.1016/j.gr.2012.01.012.20.Xiao WJ, Santosh M. The western Central Asian Orogenic Belt: a window to accretionary orogenesis and continental growth. Gondwana Research. 2014;25:1429–1444. doi:10.1016/j.gr.2014.01.008.21.Buslov MM, Cai K. Tectonics and geodynamics of the Altai-Junggar orogen in the vendian-paleozoic: implications for the continental evolution and growth of the Central Asian fold belt. Geodynamics & Tectonophysics. 2017;8:421–427.22.Samygin SG, Kheraskova TN. Geologicheskoye stroyeniye i etapy tektonicheskoy evolyutsii paleozoid Kazakhstana. Litosfera. 2019;19(3):347–371. doi:10.24930/1681-9004-2019-19-3-347-371. (In Russ).23.Brunet M, Sobel ER, McCann T. Geological evolution of Central Asian basins and the western Tien Shan range. Geological Society of London. 2020;427:1–17. doi:10.1144/SP427.17.24.Zholtayev GZ, Nikitina OI, Zhaymina VY, et al. Modernizatsiya stratigraficheskikh skhem fanerozoya Kazakhstana na osnove Mezhdunarodnoy khronostratigraficheskoy shkaly – 2016–2021. Almaty: Institut geologicheskikh nauk imeni K.I. Satpayeva; 2021. 139 p. (In Russ).25.Zholtayev GZ. Geodinamicheskiye modeli i neftegazonosnost' paleozoyskikh osadochnykh basseynov Zapadnogo i Yuzhnogo Kazakhstana [dissertation]. Moscow; 1992. (In Russ).26.Korobkin VV. Tektonicheskoye rayonirovaniye i strukturnyye stili paleozoid Kazakhstana. Izvestiya Tomskogo politekhnicheskogo universiteta. 2011;319(1):71–77. (In Russ).27.Abdulina AA, Zaytseva YA, editors. Tektonicheskaya karta oblasti paleozoyskikh skladchatostey Kazakhstana i sopredel'nykh territoriy. Masshtab 1:1500 000. Moscow; 1976. (In Russ).28.Puchkov VN. Paleogeodinamika Yuzhnogo i Srednego Urala. Ufa: GILEM; 2000. 146 p.29.Azizov TM, Vlasov VI. Basseyny i mestorozhdeniya ugley i goryuchikh slantsev Kazakhstana. Almaty: Informatsionno-analiticheskiy tsentr geologii i mineral'nykh resursov RK; 1997. 113 p. (In Russ).30.Votsalevskiy ES, Bulekbayev ZY, Iskuzhiyev BA, et al. Spravochnik Mestorozhdeniya nefti i gaza Kazakhstana. Almaty: Kazakhstanskiy institut mineral'nogo syr'ya; 1999. 326 p. (In Russ).31.Li AB. Tektonika i perspektivy neftegazonosnosti Yuzhnogo Kazakhstana. Alma-Ata: Nauka KazSSR; 1975. 220 p. (In Russ).32.Votsalevskiy ES, Daukeyev SZ, Kolomiyets VP, et al. Glubinnoye stroyeniye i mineral'nyye resursy Kazakhstana. Neft' i gaz. 2002;3. (In Russ).33.Akchulakov UA, Zhylkaydarov IS, Zholtayev G, et al. Metodicheskoye rukovodstvo po kolichestvennoy otsenke prognoznykh resursov uglevodorodnogo syr'ya Respubliki Kazakhstan. Almaty; 2002. 72 p. (In Russ).34.Zholtayev GZ, Ozdoyev SM. Perspektivy neftegazonosnosti Alakol'skogo osadochnogo basseyna. Izvestiya NAN RK, Seriya geologicheskaya. 2010;3:122–127. (In Russ).35.Korobkin VV, Chaklikov AY, Ismailov AA, Tulemisova ZS. Pozdnepaleozoyskaya – mezozoyskaya tektonicheskaya evolyutsiya i perspektivy poiskov uglevodorodnogo syr'ya v Alakol'skom osadochnom basseyne (Kazakhstan). Geodinamika i tekton of izika. 2023;14(5). doi:10.5800/GT-2023-14-5-0717. (In Russ).36.Ismailov AA, Sakiyev DT. Osobennosti stroitel'stva skvazhin v podsolevykh mestorozhdeniyakh v usloviyakh AVPD (na primere mestorozhdeniya Kashagan). Materialy Chetvertoy Mezhdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferentsii «Problemy innovatsionnogo razvitiya neftegazovoy industrii»; 2012 Feb 23–24; Almaty. (In Russ).37.Tikebayev T, Kabdulov S, Ismailov A. Analysis of the existing methods for elimination of cement slurry losses while well cementing. Int. J. Chem. Sci. 2013;11(1):150–158.38.Ismailova JA, Khussainova AR, Zerpa LE, et al. A new predictive thermodynamic model of paraffin Formation with the calculation of the mathematical Origin of the poynting correction factor. NEWS of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences. 2023;3(459):96–107. doi:10.32014/2023.2518-170X.302.