Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering10879010.54859/kjogi108790Ғылыми мақалаКаталитикалық риформинг процесін математикалық модельдеудегі термо-, гидродинамикалық, кинетикалық факторлардың интеграциясыСейтеноваГ. Ж.gainiseitenova@gmail.comhttps://orcid.org/0000-0001-6202-3951ДюсоваР. М.rizagul.dyussova@gmail.comhttps://orcid.org/0000-0003-3083-5255ЖакмановаЕ. А.ekaterina.zakmanova1998@gmail.comhttps://orcid.org/0000-0003-0545-5912СергеевсЯ.sergeevs_yakobs@mail.ruhttps://orcid.org/0009-0009-2090-9143БорашоваМ.<p>Cand. Sc. (Engineering)</p>moldirborasheva1992@gmail.comhttps://orcid.org/0009-0009-2842-0078Мұнай-газ-химия өнімдерін өндірушілер мен тұтынушылар қауымдастығы (Мұнай-газ-химия қауымдастығы)Торайғыров УниверситетіЛ.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіС. Өтебаев атындағгы Атырау мұнай және газ университеті15122024641121210710202429112024Copyright © 2024, Сейтенова Г.Ж., Дюсова Р.М., Жакманова Е.А., Сергеевс Я., Борашова М.2024<p><strong>Негіздеу.</strong> Мұнай өңдеу өнеркәсібінің технологиялық процестеріне әсер ететін әртүрлі факторлардың интеграциясы осы саланың тиімділігі мен тұрақтылығын арттырудың кілті болып табылады. Өзгермелі нарық пен экологиялық талаптардың қатаңдауы жағдайында ең жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін тәсілдерді үнемі жаңартып отыру, инновациялық шешімдерді әзірлеу және өндірістік процестерді оңтайландыру маңызды.</p> <p><strong>Мақсаты.</strong> Біздің зерттеуіміздің мақсаты - термодинамикалық, кинетикалық және гидродинамикалық аспектілерді біртұтас модельге біріктіру, сонымен қатар модель болжамдарының дәлдігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін эксперименттік мәліметтер мен нақты пайдалану жағдайларына негізделген валидация.</p> <p><strong>Материалдар мен әдістер.</strong> Зерттеудің негізгі әдістеріне статистикалық деректерді талдау, процестерді модельдеу және технологиялық циклдің әртүрлі кезеңдеріндегі эксперименттік зерттеулер жатады.</p> <p><strong>Нәтижелері.</strong> Жұмыс нәтижесінде түпкілікті өнімнің сапасы мен өндіріс тиімділігіне үлкен әсер ететін негізгі параметрлер анықталды. Сонымен қатар, алынған деректерді ескере отырып, өндірістік процестерді оңтайландыру бойынша ұсыныстар ұсынылған.</p> <p><strong>Қорытынды.</strong> Зерттеудің негізгі қорытындылары әртүрлі факторларды біріктіру өндіріс көрсеткіштерін айтарлықтай жақсартуға және шикізатты өңдеу шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Зерттеу мұнай өңдеу өнеркәсібіндегі өндірістік процестерді басқарудың кешенді тәсілінің маңыздылығын көрсетеді, бұл саланы одан әрі дамыту үшін пайдалы болуы мүмкін. Әзірленген модельді технологиялық процестерді модельдеу саласында персоналды оқыту үшін пайдалануға болады, интуитивті интерфейске ие және бағдарламалауда терең білімді қажет етпейді, бұл оны мамандарды бастапқы даярлау үшін өте қолайлы етеді.</p>mathematical modelingcatalytic reformingfuelefficiency improvementoptimizationthermodynamicshydrodynamicskineticsматематикалық модельдеукаталитикалық риформинготынтиімділікті арттыруоңтайландырутермодинамикагидродинамикакинетикаматематическое моделированиекаталитический риформингтопливоповышение эффективностиоптимизациятермодинамикагидродинамикакинетика1.kmg.kz [Internet]. АО НК «КазМунайГаз». Годовой отчет за 2022 год [cited 2024 Jul 27]. Available from: https://ar2022.kmg.kz/ru.2.astm.org [Internet]. ASTM D6730-01(2011) Standard Test Method for Determination of Individual Components in Spark Ignition Engine Fuels by 100 Metre Capillary (with Precolumn) High-Resolution Gas Chromatography [cited 2024 Aug 18]. Available from: https://www.astm.org/d6730-01r11.html.3.astm.org [Internet]. ASTM D2427-06 Standard Test Method for Determination of C2 through C5 Hydrocarbons in Gasolines by Gas Chromatography (Withdrawn 2023) [cited 2024 Jun 20]. Available from: https://www.astm.org/d2427-06r19.html.4.astm.org [Internet]. ASTM D4052 Standard Test Method for Density, Relative Density, and API Gravity of Liquids by Digital Density Meter [cited 2024 Aug 18]. Available from: https://www.astm.org/standards/d4052.5.astm.org [Internet]. ASTM D86 Standard Test Method for Distillation of Petroleum Products and Liquid Fuels at Atmospheric Pressure [cited 2024 Jul 27]. Available from: https://www.astm.org/standards/d86.6.Seitenova GZ, Dyussova RM, Brurmbayeva GR. Matematicheskoye modelirovaniye processov neftepererabotki kak metod resursosberezheniya i energoeffektivnosti. Oil & Gas. 2023;1(133):144–154. doi: 10.37878/2708-0080/2023-1.13. (In Russ).7.Zainullin RZ, Zagoruiko AN, Koledina KF, et al. Multi-Criterion Optimization of a Catalytic Reforming Reactor Unit Using a Genetic Algorithm. Catalysis in petroleum refining industry. 2020;12:133–140. doi: 10.1134/S2070050420020129.8.Smith JM, Van Ness HC, Abbott MM, Swihart MT. Introduction to Chemical Engineering Thermodynamics. 9th ed. New York: McGraw Hill Education; 2022.9.Ivanchina D, Chuzlov VA, Ivanchin NR, et al. Frame-Production Model of Petroleum Feedstocks Catalytic Processing for the Representation of Knowledge about Process. Petroleum and Coal. 2021;63(3):668–673.