Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering10884310.54859/kjogi108843Ғылыми мақалаМұнай құбырларының қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз ету мақсатында катодтық (электрохимиялық) қорғау станцияларын есептеуСарқұловаЖадырасын Сейдулақызы<p>PhD, доцент</p>zhadi_0691@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0001-8539-1802ИсенгалиеваГуля Әміржанқызы<p>техн. ғыл. канд., доцент</p>isengul@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0001-8742-6378ШилмағамбетоваЖадра Жанқожақызы<p>пед. ғыл. канд., доцент</p>zhadra_69@mail.ruhttps://orcid.org/0009-0008-8780-7160ОразбековаРиза Жұмақанқызы<p>техн. ғыл. канд., доцент</p>riza_o@mail.ruhttps://orcid.org/0009-0007-3970-3706Пенсильвания мемлекеттік университетіҚ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті241220257438462603202527112025Copyright © 2025, Сарқұлова Ж.С., Исенгалиева Г.Ә., Шилмағамбетова Ж.Ж., Оразбекова Р.Ж.2025<p><strong>Негіздеу. </strong>Коррозия – мұнай құбырларының сенімділігі мен ұзақ қызмет ету мерзімін төмендететін басты себептердің бірі. Қолданыстағы антикоррозиялық әдістердің ішінде катодтық (электрохимиялық) қорғау мұнай құбырларының қызмет ету мерзімін ұлғайтудың және апат қаупін азайтудың ең тиімді тәсілі болып табылады.</p> <p><strong>Мақсаты.</strong> Зерттеудің мақсаты – мұнай құбырларын электрохимиялық қорғауды қамтамасыз ету үшін катодтық қорғау станцияларының параметрлерін есептеу және талдау, сондай-ақ олардың тиімділігі мен сенімділігін арттыру.</p> <p><strong>Материалдар мен әдістер. </strong>Зерттеу барысында РД 153-39.4-039-99 нормативтік құжаты және электрохимиялық қорғау жүйелерін жобалау бойынша әдістемелік ұсынымдар пайдаланылды. Есептеулер Л.И. Быков және әріптестерінің (2006 ж.) типтік формулалары негізінде жүргізілді. Құбырдың ұзындығы, диаметрі және топырақтың меншікті электр кедергісі ескеріліп, «құбыр– топырақ» жүйесіндегі ток пен потенциалдың таралуы анықталды.</p> <p><strong>Нәтижелері.</strong> Катодтық станцияның оңтайлы параметрлері – ток жүктемесі, анодтар саны, жерге қосу кедергісі мен қуат көзі анықталды. Бұл параметрлер қорғаныс потенциалын тұрақтандырып, жүйенің сенімді жұмысын қамтамасыз ететіні дәлелденді.</p> <p><strong>Қорытынды.</strong> Дұрыс есептелген катодтық қорғау жүйесі мұнай құбырларының коррозиялық тозуын төмендетіп, олардың қауіпсіздігі мен ұзақ мерзімділігін арттыруға мүмкіндік береді.</p>oil pipelinescathodic protectionelectrochemical protectioncurrent magnitudeprotection systemмұнай құбырларыкатодтық қорғауэлектрохимиялық қорғауток мөлшеріқорғау жүйесінефтепроводыкатодная защитаэлектрохимическая защитавеличина токасистема защиты1.Rudoy VM, Ostanin NI, Zaikov YP. Proektirovaniye katodnoy zashchity podzemnykh truboprovodov: metodicheskiye ukazaniya. Yekaterinburg: UFU; 2005. 112 p. (In Russ).2.Bykov LI, Mustafin FM, Rafikov SK, et al. Tipovyye raschyoty pri stroitel’stve I remonte gazonefteprovodov. Moscow: Nedra; 2005. 240 p. (In Russ).3.Nikulin SA. Povysheniye effektivnosti predotvrashcheniya korrozii neftegazoprovodov na osnove optimal’nogo regulirovaniya rezhimov raboty stantsii katodnoy zashchity [dissertation]. Ufa; 2015. 150 p. Available from: dissercat.com/content/povyshenie-effektivnosti-predotvrashcheniya-korrozii-neftegazoprovodov-na-osnove-optimalnogo. (In Russ).4.Mukhamedzhanov TS, Abdrakhmanov MM. Munay zhane gas tasymaldau zhuyyelerinin korroziyalyk korgansysy. Almaty: KNRTU; 2019. 204 p. (In Kazakh).5.Tikhomirov VV, Lozovskiy VA. Elektrokhimicheslkaya zashchita metallicheskikh sooruzheniy ot korrozii. Moscow: Energiya; 2016. 176 p. (In Russ).6.Nazarov AA, Kuznetsov YM. Elektrokhimicheslkaya korroziya I zashchita metallov. Moscow: Nauka; 2015. 320 p. (In Russ).7.Peabody AW. Peabody’s Control of Pipeline Corrosion. Houston: NACE International; 2018. 400 p.8.Revie RW, editor. Uhlig’s Corrosion Handbook. John Wiley & Sons; 2016. 728 p.9.Koch G. Trends in Oil and Gas Corrosion Research and Technologies. Elsevier; 2017. 472 p.10.Sarkulova ZS, Zhubandykova ZU, Shukirova SS, Turysbekova AZ. Methods of Corrosion Protection for Equipment and Pipelines in the Oil and Gas Industry. Oil and Gas. 2023;6 (138):171–180.