Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering10891510.54859/kjogi108915Шолу мақаласыМетанды реттеу: шығарындылары бойынша есеп беруШалабековаӘ. Л.a.shalabekova@kmge.kzhttps://orcid.org/0009-0000-4403-5131ИдрисоваЭ. К.<p>канд. биол. наук</p>e.idrissova@kmge.kzhttps://orcid.org/0009-0000-2420-2350АтемоваГ. Т.<p>канд. биол. наук</p>g.atemova@kmge.kzhttps://orcid.org/0009-0003-2317-4687ҚМГ Инжиниринг30062026821421510709202510062026Copyright © 2026, Шалабекова Ә.Л., Идрисова Э.К., Атемова Г.Т.2026<p>Қазақстан 2023 жылы метан шығарындыларын 2030 жылға қарай 30%-ға қысқарту міндеттемесін қабылдап, «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ еншілес және тәуелді ұйымдарының мысалында оның шығарындыларына мониторинг жасау, есеп беру және верификациялау жүйелерін жақсартуға назар аудара отырып, осы парниктік газға қатысты заңнаманы жаңартуды жоспарлап отыр. Тұрақты дамуға ұмтылу және климаттың өзгеруінің салдарын азайту жағдайында метан шығарындыларын дәл өлшеу және ашық есеп беру тиімді экологиялық саясаттың негізгі элементтеріне айналуда.</p> <p>Мақалада ұлттық әдістеме бойынша және OGMP 2.0 талаптарына сәйкес метан шығарындыларын есептеу тәсілдеріне шолу жасалады. Бұл тәжірибені енгізу тек елдік міндеттемелерді және мысал ретінде «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ-ның корпоративтік міндеттемелерін орындау үшін ғана емес, сондай-ақ метан шығарындыларын қысқартуға қатысты Еуропалық Одақтың жаңа регламентінің күшіне енуіне байланысты да қажет.</p> <p>Ұлттық әдістеме мен OGMP 2.0 көмегі арқылы есептелген «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ компаниялар тобы бойынша метан шығарындыларының көлемі бойынша 2023–2024 жж.аралығындағы деректері келтірілген. Халықаралық міндеттемелерді орындау және мұнай-газ саласындағы метан шығарындыларын есепке алудың дәлдігін арттыру үшін қажетті шаралар ұсынылған. Мұнай-газ саласындағы метан шығарындыларын ұлттық реттеуді жетілдіру үшін негізгі бағыттар анықталды.</p>methaneGMPOGMP 2.0methane emissions reportingaverage emission factorsmeasurement campaignmethane intensityoil exportIPCC methodologyemission source inventoryметанGMPOGMP 2.0метан шығарындылары туралы есепорташаланған коэффициенттерөлшеу науқаныметан қарқындылығымұнай экспортыIPCC әдістемесішығарындылар көздерін түгендеуметанGMPOGMP 2.0отчётность по выбросам метанаусреднённые коэффициентыизмерительная кампанияметаноёмкостьэкспорт нефтиметодология МГЭИКинвентаризация источников выбросов1.globalmethanepledge.org [Internet]. Global Methane Pledge. Fast action on methane to keep a 1.5°C future within reach [cited 2025 Apr 15]. globalmethanepledge.org.2.zakon.kz [Internet]. Kazakhstan prisoedinitsya k Global’nomu obyazatel’stvu po sokrashcheniyu vybrosov metana [cited 2025 Apr 15]. Available from: www.zakon.kz/sobytiia/6415993-kazakhstan-prisoedinitsya-k-globalnomu-obyazatelstvu-po-sokrashcheniyu-vybrosov-metana.html.3.ogmpartnership.org [Internet]. The Oil & Gas Methane Partnership 2.0 [cited 2025 Apr 15]. Available from: ogmpartnership.org.4.kmg.kz [Internet]. KazMynaiGas. Delegatsiya KazMunaiGaza prinyala uchstiye v konferentsii COP28 po izmeneniyu klimata v Dubaye. [cited 2025 Apr 15]. Available from: www.kmg.kz/ru/press-center/press-releases/cop28/. (In Russ).5.ogmpartnership.org [Internet]. A solution to the methane challenge [cited 2025 Apr 15]. Available from: ogmpartnership.org/solution-methane-challenge.6.methanedata.unep.org [Internet]. Eye On Methane data platform [cited 2025 Apr 15]. Available from: methanedata.unep.org.7.Maiburova Y. The Impact of New EU Methane Emissions Reduction Legislation on Kazakhstan. Evgeniya Maiburova. Regulation of Methane Emissions – Global Trends and Significance for Kazakhstan; 2026 Feb 26; Astana, Kazakhstan.8.nevadanano.com [Internet]. Nevada Nano. What Is OGMP 2.0? [cited 2025 Apr 18]. Available from: nevadanano.com/what-is-ogmp-2-0/9.ipcc.ch [Internet]. The Intergovernmental Panel on Climate Change [cited 2025 Apr 18]. Available from: www.ipcc.ch/languages-2/russian/. (In Russ).10.IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories / edited by Eagleston H.S., Buendia L., Miwa K., et al. IPCC, 2006.11.EBRD Emission Factor Database [Internet]. IPCC Guidelines. c2006 — [cited 2025 Apr 23]. Available from: www.ipcc-nggip.iges.or.jp/EFDB/find_ef.php?ipcc_code=1.B.2.a.i&ipcc_level=4.