Вестник нефтегазовой отрасли КазахстанаВестник нефтегазовой отрасли Казахстана2707-42262957-806XKMG Engineering10896210.54859/kjogi108962Инвертті эмульсиялы бұрғылау ерітінділерімен бұрғыланған ұңғымалар үшін буферлік сұйықтықтарды зерттеудің және олардың өнімді қабаттың ластануымен өзара байланысының өзектілігі.ИсаеваДина Абдуманаповна<p>Докторант Школы Энергетики и нефтегазовой индустрии</p>isaevadina86@gmail.comhttps://orcid.org/0009-0005-0384-0122КабдушевАрман Арстангалиевичarman-kz@mail.ruhttps://orcid.org/0000-0003-3579-9054АгзамовФарит Акрамович<p>D. Sc. (Engineering)</p>faritag@yandex.ruhttps://orcid.org/0000-0001-5850-5261ИсмаиловА. А.<p>Энергетика және мұнай-газ индустриясы мектебінің докторанты.</p>a.ismailov@kbtu.kzhttps://orcid.org/0000-0002-1957-5168Қазақстан-Британ техникалық университетіМ.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университетіУфа мемлекеттік мұнай техникалық университетіҚазақ-Британ техникалық университеті821303202622052026Copyright © , Исаева Д., Кабдушев А.А., Агзамов Ф.А., Исмаилов А.А.<p style="text-align: justify;" data-start="24" data-end="592">Мақалада Қазақстанда бұрғылау жұмыстары көлемінің артуы жағдайында мұнай және газ ұңғымаларын цементтеу мен бекітудің сапасына байланысты мәселелер қарастырылған. Көрсетілгендей, қабатаралық көмірсутектердің миграциясы, колоннааралық қысымдардың пайда болуы және су конустарының түзілуі сияқты асқынулар көбінесе цементтеу сапасының төмендігімен және ұңғыма бекітпесінің герметикалығының бұзылуымен байланысты. Әлемдегі ұңғымалардың 30 %-дан астамында әртүрлі деңгейдегі колоннааралық қысымдардың байқалатыны атап өтілген, бұл аталған мәселенің өзектілігін дәлелдейді.Ұңғымаларды пайдалану барысында механикалық, гидравликалық және температуралық жүктемелердің әсерінен тампонаждық тастың бұзылуының негізгі себептері талданған. Сонымен қатар, сақиналы кеңістікте бұрғылау ерітіндісінің толық ығыстырылмауы мәселесіне ерекше назар аударылған, бұл цемент тасында арналардың пайда болуына және оның оқшаулағыш қасиеттерінің төмендеуіне әкеледі.Көмірсутекті негіздегі ерітінділермен бұрғыланған ұңғымаларды цементтеу кезінде буферлік сұйықтықтардың рөлі қарастырылып, бұрғылау және тампонаж ерітінділерінің үйлесімділігін қамтамасыз ететін және ұңғымаларды бекіту сапасын арттыратын тиімді буферлік жүйелерді әзірлеу қажеттілігі көрсетілген.</p>well cementingwellbore integrityinter-casing pressurebehind-casing hydrocarbon migrationcement sheathspacer fluidsoil-based drilling fluidszonal isolation.ұңғымаларды цементтеуұңғыма оқпанының тұтастығыколоннааралық қысымколонна сыртындағы көмірсутектердің миграциясыцементтік тасбуферлік сұйықтықтаркөмірсутек негізіндегі бұрғылау ерітінділеріқабаттарды оқшаулау.цементирование скважинцелостность ствола скважинымежколонное давлениезаколонная миграция углеводородовцементный каменьбуферные жидкостибуровые растворы на углеводородной основеизоляция пластов.[СПИСОК ИСПОЛЬЗОВАННОЙ ЛИТЕРАТУРЫ][1. KazEnergy, The national energy report-2021, https://kazenergy.com/upload/document/energy-report/NationalReport21_ru_2.pdf][2. Soroush, M., Hosseini, S.A., Roostaei, M., Pourafshary, P., Mahmoudi, M., Ghalambor, A., &Fattahpour, V. (2020). Challenges and Potentials for Sand and Flow Control and Management in the Sandstone Oil Fields of Kazakhstan: A Literature Review. SPE Drilling & Completion. 36. 1-24. 10.2118/199247-PA.][3. Sultanov D.R., Baimakhanov A.E., Abiltaeva A.Z. Baimakhanov Y.A. Investigation, diagnosis of the causes of inter-column pressure in wells and their elimination. Bulatov readings. Proceedings - 2020.-P.358-360.][4. Kabdushev AA, Baymakhanov AY, Agzamov FA, Daribayev YA, Betzhanova AZ. Monitoring and elimination of intercasing pressure. Kazakhstan journal for oil & gas industry. 2023;5(3):85–95. DOI: https://doi.org/10.54859/kjogi108651.][5. Kabdushev A.A. Agzamov F. A., D. Delikesheva, Manapbayev B, D.Korgasbekov. Research and development of cements with differential properties for completing gas wells. News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences.4(460)-2023july-august. Almaty, pp. 97-108, ISSN 2224-5278,][6. Kabdushev A.A. Agzamov F. A., D. Delikesheva, Manapbayev B, D.Korgasbekov. Styding the effect of reinforcement on the properties of plugging materials with expanding additives. News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences. 2(458)-2023march-april. Almaty, NASRK, pp. 97-108, ISSN 2224-5278.][7. Celia, Michael & Bachu, Stefan & Nordbotten, Jan & Kavetski, Dmitri & Gasda, Sarah. (2005). Modeling critical leakage pathways in a risk assessment framework: Representation of abandoned wells. Fourth Annual Conference on Carbon Capture and Sequestration.][8. Navid Yousuf, Olatunji Olayiwola, Boyun Guo, Ning Liu,A comprehensive review on the loss of wellbore integrity due to cement failure and available remedial methods,Journal of Petroleum Science and Engineering, Volume 207, 2021, 109123, ISSN 0920-4105, https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.109123.(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0920410521007786)][9. Baltaeva, Madina & Stamer, Katerina & Orlov, Maxim. (2023). Complex Micro-Containers (CMC) Transporting Compartmentalized Reaction Mixture for Self-Healing Cement. 10.2118/213702-MS.][10. E. Therond, BP; S. Taoutaou, S. G. James, and P. W. Way, P. Gomes and A. Dondale,. Understanding Lost Circulation While Cementing: Field Study and Laboratory Research. SPE/IADC-184673-MS. 2017.p.1-14. https://doi.org/10.2118/184673-PA][11. Well Cementing Second Edition Editors Erik B. Nelson and Dominique Guillot][12. Morris, E.F., and H.R. Motley. "Oil Base Spacer System for Use in Cementing Wells Containing Oil Base Drilling Muds." Paper presented at the Fall Meeting of the Society of Petroleum Engineers of AIME, Las Vegas, Nevada, September 1973. doi: https://doi.org/10.2118/4610-MS][13. Wilson et al., 1990; Wilson, W.N., Carpenter, R.B., and Bradshaw, R.D.: “Conversion of Mud to Cement,” paper SPE 20452 pre sented at the SPE Annual Technical Conference and Exhibition, New Orleans, Louisiana, USA (September 23–26, 1990).][14. Nahm et al., 1995; Nahm, J.J. et al.: “Interfacial Sealing Properties of Slag Mix (Mud-to-Cement Conversion Technology): Laboratory and Field Evaluation,” paper SPE 29407 presented at the SPE/IADC Drilling Conference, Amsterdam, The Netherlands (February 28–March 2, 1995).][15. Daulton et al., 1995Daulton, D.J., et al.: “Field experience with application of blast furnace slag to the drilling and cementing program in the Stratton field, South Texas,” paper SPE 29472 presented at the SPE Production Operations Symposium, Oklahoma City, Oklahoma, USA (April 2–4, 1995).][16.Oil and Gas News | Oil and Gas Jobs | Oil and Gas Engineering, 2025.][17.Hindry, Horace W. "Characteristics and Application of an Oil-base Mud." Trans. 142 (1941): 70–75. doi: https://doi.org/10.2118/941070-G][18.Lyons, William C. Standard Handbook of Petroleum and Natural Gas Engineers. Houston Texas: Gulf Publishing Company, 1996.][19. Brandl, Andreas , Doan, Angela Anh, and Adriana Estela Alegria. "Overcoming the Challenges During Cementing Spacer Design for Deep Deviated HPHT Wells Containing Heavy Oil Based Muds." Paper presented at the IADC/SPE Asia Pacific Drilling Technology Conference and Exhibition, Bangkok, Thailand, August 2018. doi: https://doi.org/10.2118/191084-MS][20. Harder et al., Harder, C., Carpenter, R., and Wilson, W.: “Surfactant/cement blends improve plugging operations in oil-based muds,” paper SPE 23928 presented at the IADC/SPE Drilling Conference, New Orleans, Louisiana, USA (February 18–21, 1992).][21..Sweatman et al. (1995) Sweatman, R.E. et al.: “First High-Temperature Applications of Anti-Gas Migration Slag Cement and Settable Oil-Mud Removal Spacers in Deep South Texas Gas Wells,” paper SPE 30512 presented at the SPE Annual Technical Conference & Exhibition, Dallas, Texas, USA (October 22–25, 1995).][22. Tabatabaee Moradi, Seyyed Shahab, and Nikolay Ivanovich Nikolaev. "Optimization of Cement Spacer System for Zonal Isolation in High-Pressure High-Temperature Wells." Paper presented at the SPE Russian Oil and Gas Exploration & Production Technical Conference and Exhibition, Moscow, Russia, October 2014. doi: https://doi.org/10.2118/171282-MS][23. Nelson E.B., Guilloot D.F. Well cementing. –Texas: Schlumberger, 1990. – P.458.][24. С.Р. Деркач , Г.И. Берестова , Т.А. Мотылева. Использование ПАВ для интенсификации нефтедобычи при первичном и вторичном вскрытии пластов. Вестник МГТУ, том 13, №4/1, 2010 г. стр.784-792.][25. Agzamov F.A., Umraliуev B.T., Komleva S.F., Kondrashev O.F. The anomalous behavior of filters of cement solutions in fine pores and cappilars // Kazakhstan journal for oil & gas industry. - 2020. - Vol. 2. - N. 3. - P. 88-100. doi: 10.54859/kjogi95637][26. Агзамов Ф. А., Кондрашев О. Ф., Комлева С. Ф. О необходимости учета коллекторских свойств пласта при выборе реагентов регуляторов фильтрационных характеристик буровых и тампонажных растворов // Георесурсы. 2012. №3 (45). URL: https://cyberleninka.ru/article/n/o-neobhodimosti-ucheta-kollektorskih-svoystv-plasta-pri-vybore-reagentov-regulyatorov-filtratsionnyh-harakteristik-burovyh-i (дата обращения: 07.01.2025).][27. Кабдушев А.А. Особенности возникновения кольматации при бурении и цементировании скважин «Геологоразведочное и нефтегазовое дело в ХХІ веке: Технологии, наука, образование» Сборник научных трудов. КазНИТУ, 09-13 ноябрь 2016. С. 305-310. Алматы. ISBN: 978-601-7529-48-2][28. Ишбаев Р.Р. 1 , Зейгман Ю.В. Исследование динамики проницаемости моделей горных пород в процессах тампонирования скважины. Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело», 2012, №3.С.92-98.][29. С.Р. Деркач , Г.И. Берестова , Т.А. Мотылева.Использование ПАВ для интенсификации нефтедобычи при первичном и вторичном вскрытии пластов. Вестник МГТУ, том 13, №4/1, 2010 г. стр.784-792][30. Учет мобильной воды затворения при приготовлении цементных растворов / А. К. Куксов, О. Н. Обозин, А. В. Черненко, М. Ф. Ситников // Буровые растворы и крепление скважин : Тр. / ВНИИКрнефть. - Краснодар, 1971][31.Permeability damage due to precipitation of insoluble salts from cement slurry filtrate.]