Kazakhstan journal for oil & gas industryKazakhstan journal for oil & gas industry2707-42262957-806XKMG Engineering8885910.54859/kjogi88859Ғылыми мақалаҮлкен тереңдіктегі мұнай. Мексика шығанағының оффшорлық кен орындарыИсказиевКурмангазы Орынгазиевич<p>канд. геол.-мин. наук, профессор, Генеральный директор, Председатель Правления</p>k.iskaziyev@kmgep.kzСынгаевскийПавел Евгеньевич<p>канд. геол.-мин. наук, старший советник, петрофизик</p>shadow63raven@yandex.ruХафизовСергей Фаизович<p>докт. геол.-мин. наук, профессор, заведующий кафедрой поисков и разведки нефти и газа</p>khafizov@gubkin.ruАО «Разведка и Добыча «КазМунайГаз»Noble EnergyРГУ нефти и газа им. Губкина150320213132122112021Copyright © 2021, Iskaziev K., Syngaevsky P., Khafizov S.2021<p>Бұл мақала әлемдік мұнай-газ алаптарының жоғары тереңдікте қалыптасқан (6 км+) көмірсутегі беткейлерінде белсенді түрде жүргізіліп жатқан барлау және игеру жұмыстары туралы топтамалардың жалғасы болып табылады және, соның ішінде, Каспий маңы мегабассейндері жобаларының баламасы ретінде Еуразия Жобасы қарастырылған.</p> <p>Мексика шығанағы өзінің игеру тарихының ұзақтығы себебінен үлкен қызығушылық тудырып отыр. Өйткені бұл аймақ ауқымды игерілген себептерден, осы уақыт ішінде жиналған мәліметтердің ауқымды көлемін талдауға мүмкіндік береді.</p> <p>Мексика шығанағы үш елдің – АҚШ, Мексика және Кубаның терең теңіз, қайраң және жағалау бөліктерін қамтиды және әлемдегі ең маңызды мұнай-газ провинцияларының бірі болып табылады. Оның түзілімдерінің жалпылама қалыңдығы 14000 м (одан да жоғары) әр-түрлі тау-жыныстық кешендерімен қалыптасқан – орта юрадан бастап осы заманғы түзілімдерге дейін. Бұл аймақта көмірсутектерді барлау 100 жылдан шамасындай уақытқа жалғасып келеді. Осы уақыт ішінде өнімді коллекторларды сипаттау мен көмірсутектерді іздестіру мақсатында түрлі жаңа технологиялар жасақталып, сәтті қолданылды, мысалы, қысымы өте жоғары қойнауқаттарды болжау, циклостратиграфия және сейсмофациалық талдау, төменгі-омды өткізгіш қойнауқаттарды сипаттау және де жоғарғы тереңдіктегі кен-орындарын іздестіру әдістері пайдаланылған.</p> <p>Шығанақта игерудегі барлық нысандар түрлерінің ішіндегі негізгі қызығушылық жоғары тереңдікте қалыптасқан қойнауқаттардың Каспий маңы мегаалқабының Юра дәуірі Норфлет тастопшасына (свита) байланысты болып табылады, және де, осыған байланысты зерттеулер мәтіні осы мақаланың негізгі бөлігінде баяндалған. Әрине, тікелей салыстыру туралы айтуға болмайды, дегенмен, атап айтқанда, кескін бөлігінің эолалық шығу тегі бұл нысанды айтарлықтай ерекшелендіреді. Дегенмен, авторлардың пікірінше, оны зерттеу, сондай-ақ оны игеру бойынша сәтті жобаның өз көз-алдымызда жүзеге асырылуын айқындау, Каспий теңізінің терең беткейлерінде болашақта жүргізілетін жұмыстарға арналған көптеген маңызды ақпарат бере алады.</p> <p>Мақала екі бөлімнен тұрады. Біріншісі – Мексика шығанағы бассейнінің қалыптасуының геологиялық тарихы, терең жатқан Норфлет свитасының өнімді кешенінің ерекшеліктері. Екінші бөлімде, Норфлет өнімді кешенінің барлау тарихы, негізгі ашу жаңалықтарының сипаттамасы, сондай-ақ Мексика шығанағындағы (АҚШ және Мексика секторлары) Норфлет тастопшасындағы жаңа терең кен-орындарының ашылу болашағы туралы мәліметтер келтірілген. Ғаламдық «ойыншы» ретінде Шелл компаниясының күшімен, осы кешенді игеру тарихын талдау, басқа мұнай-газ алқаптарында, соның ішінде Каспий маңы бассейндерінде терең жатқан беткейлерді игеру сценарийлерінің негізгісі болмаса да, олардың бірі болып табылатыны анық. Қазіргі таңда , жаһандық алпауыт компаниялар (International Oil Companies) технологияларды пайдаланып, осы мәселені шешу үшін қажетті ресурстарын әбден жұмылдыра алады.</p>Gulf of MexicoCaspian megabasinsedimentary basinМексика шығанағыКаспий маңы мегаалабышөгінді жыныстар бассейніМексиканский заливПрикаспийский мегабассейносадочный бассейн1.Blakey R.C. Using Paleogeographic Maps to Portray Phanerozoic Geologic and Paleotectonic History of Western North America. – Search and Discovery, 2013, Article #30267.2.Hudec M.R., Norton I.O., Jackson M.P.A., and Peel F.J. Jurassic evolution of the Gulf of Mexico salt basin. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2013, v. 97, No. 10, p. 1683–1710.3.Hudec M.R., Jackson M.P.A., and Peel F.J. Influence of deep Louann structure on the evolution of the northern Gulf of Mexico. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2013, v. 97, No. 10, p. 1711–1735, doi:10.1306/04011312074.4.Jackson M.P.A., Hudec M.R., Salt Tectonics: Principles and Practice. – Cambridge, Cambridge University Press, 2017.5.Comisión Nacional de Hidrocarburos, https://www.gob.mx/cms/uploads/attachment/file/65927/003_ABR-JUN_2015.pdf, 2015.6.Blakey R.C. and Ranney W. Ancient Landscapes of Western North America: A Geologic History with Paleogeographic Maps. – Project: Ancient Landscapes of Western North America. DOI: 10.1007/978-3-319-59636-5, 2017.7.Scotese C.R., Atlas of Earth History. – PALEOMAP Project, Arlington, Texas, 2001, р. 52. (http://www.scotese.com/).8.Galloway W.E. Depositional Evolution of the Gulf of Mexico Sedimentary Basin. – In: Sedimentary Basins of the World, Vol 5, The Sedimentary Basins of the United States and Canada, ed. Miall A.D., Elsevier, 2008, pp. 505 – 549.9.Galloway W.E., Ganey-Curry P.E., Li X., Buffler R.T. Cenozoic depositional history of the Gulf of Mexico basin. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2000, v. 84, No 11, рр. 1743–1774.10.Weimer P., Bouroullec R., Adson J., Cossey S.P. An overview of the petroleum systems of the northern deep-water Gulf of Mexico. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2017, v. 101, No 7, рр. 941–993.11.Godo T. The Appomattox field: Norphlet Aeolian sand dune reservoirs in the deep-water Gulf of Mexico. – In the book «Giant fields of the decade 2000–2010» (Eds Merrill R.K. and Sternbach C.A.), AAPG Memoir, Sept. 2017, p. 29–54.12.Snedden J.W. Stockli D.F. and Norton I.O. Paleogeographic Reconstruction and Provenance of Oxfordian Aeolian Sandstone Reservoirs in Mexico offshore areas; comparison to the Norphlet Aeolian System of the Northern Gulf of Mexico. – Geological Society, London, Special Publications. University of Glasgow, 2020.13.Godo T. The Smackover-Norphlet Petroleum System, Deepwater Gulf of Mexico: Oil Fields, Oil shows, and Dry Holes. – Gulf Coast Association of Geological Societies, 2019, v. 8, p. 104–152.14.Bureau of Ocean Energy Management (BOEM) – www.boem.gov/oil-gas-energy/leasing/eastern-gulf-mexico-sale-181-information, 2020.15.Ings S.J. and Beaumont C. Shortening viscous pressure ridges, a solution to the enigma of initiating salt “withdrawal” minibasins. – Geology, 2010, v. 38, p. 339–342.16.Nagihara S. and Smith M.A. Geothermal gradient and temperature of hydrogen sulfide-bearing reservoirs, Alabama continental shelf. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2015, v. 89, No. 11, pp. 1451–1458.17.Kocurek G., and Havholm K. Eolian sequence stratigraphy – A conceptual framework. – In the book “Recent advances in and applications of siliciclastic sequence stratigraphy” (Eds Weimer P. and Posamentier H.), American Association of Petroleum Geologists Memoir 58, Tulsa, Oklahoma, 1993, p. 393–409.18.NASA. Earthobservatory.nasa.gov/images/87798, 2018.19.NASA. Earthobservatory.nasa.gov/images/92695, 2018.20.Ajdukiewicz J.M., Nicholson P.H., and Esch W.L. Prediction of deep reservoir quality using early diagenetic process models in the Jurassic Norphlet Formation, Gulf of Mexico. – American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 2010, v. 94, No. 8, pp. 1189–1227.21.Busch B. Pilot study on provenance and depositional controls on clay mineral coatings in active fluvio-eolian systems, western USA. – Sedimentary Geology, June, 2020.22.Fryberger S.G, Hern C.Y. and Jones N. Modern and Ancient Analogues for Complex Eolian Reservoirs. – Search and discovery, Article #51401, AAPG Rocky Mountain Section Annual Meeting, 2017.23.Douglas S.W. The Jurassic Norphlet Formation of the Deep-Water Eastern Gulf of Mexico: A Sedimentologic Investigation of Aeolian Facies, their Reservoir Characteristics, and their Depositional History. – M.S. Thesis, Baylor University, 2010.24.Mancini E.A., Mink R.M., and Bearden B.L. Integrated geological, geophysical, and geochemical interpretation of Upper Jurassic petroleum trends in eastern Gulf of Mexico: Transactions. – Gulf Coast Association of Geological Societies, United States, 1986, v. 36, p. 219–226.25.Xia H., Perez E.H., Dunn T.L. The impact of grain-coating chlorite on the effective porosity of sandstones. – Marine and Petroleum Geology, 2020, v. 115, 104237.26.Ryan P.C. and Hillier S. Berthierine/chamosite, corrensite, and discrete chlorite from evolved verdine and evaporite-associated facies in the Jurassic Sundance Formation, Wyoming. – American Mineralogist, 2002, v. 87, p. 1607–1615.27.Davison I. and Cunha T.A. Allochthonous salt sheet growth: Thermal implications for source rock maturation in the deepwater Burgos Basin and Perdido Fold Belt, Mexico. – Society of Exploration Geophysicists and American Association of Petroleum Geologists, Interpretation, 2017, v. 5, No. 1, p. T11–T21.28.Wang C., Zeng J., Yu Y., Cai W., Li D., Yang G., Liu Y., Wang Z. Origin, migration, and characterization of petroleum in the Perdido Fold Belt, Gulf of Mexico basin. – Journal of Petroleum Science and Engineering, 2020, 107843.29.Macgregor D.S. Factors controlling the destruction or preservation of giant light oilfields. – Petroleum Geoscience, 1996, v. 2, p. 197–217.